Over te hoge en te lage suikers

8

En dan zijn we alweer bij de derde sugarblog. Dit keer ga ik het hebben over hypo’s en hypers. De meesten van mijn familie en vrienden hebben mij ongetwijfeld al eens horen zeggen dat mijn suiker te hoog (hyper) of te laag (hypo) is. De betekenis zal voor iedereen ook wel duidelijk zijn: ik heb teveel of te weinig suiker oftewel glucose in mijn bloed. Maar wat de oorzaken kunnen zijn, welke symptomen daarbij horen en wat er aan te doen is, weten de meesten niet. En dat leg ik in deze blog allemaal uit! Degene die eerdere twee blogs nog niet gelezen hebben, kunnen deze hier en hier vinden.


Naast dat ik met deze blogs wil bereiken dat mensen wat beter snappen wat de stofwisselingsziekte diabetes inhoud, heeft deze blog over hypo’s en hypers voor mij nog een tweede functie. Namelijk dat in geval van nood, mensen weten hoe ze moeten handelen. Natuurlijk zorg ik er tijdens bijvoorbeeld uitstapjes en evenementen altijd voor dat er in ieder geval iemand weet wat die moet doen als er iets gebeurd, maar hoe meer mensen op de hoogte zijn, hoe beter toch! De kans dat het zover komt dat ik zelf helemaal van de wereld ben, is erg klein aangezien ik al wel eerder voel dat het fout zit, maar altijd op het ergste voorbereid zijn he ;).


Voor iemand die geen suikerziekte heeft, is een suikerwaarde tussen de 4 mmol en de 8 mmol normaal. Bij iemand met diabetes liggen die marges iets ruimer en heb je een hypo (voluit hypoglykemie) als je bloedglucosewaarde onder de 4 mmol komt en spreek je van een hyper (voluit hyperglykemie) als de waarde boven de 10 mmol komt. Dit is wat in zijn algemeenheid aangehouden wordt, maar je hebt altijd (tijdelijke) uitzonderingen op de regel. Mijn suikers zijn bijvoorbeeld lange tijd veel te hoog geweest, waardoor ik bij een waarde onder de 8 mmol al een hypo-gevoel heb en daar dan ook naar moet handelen, omdat je lichaam dan ook écht denkt dat je suikerwaarde te laag is. Dit zijn afkickverschijnselen en dat trekt weer bij als mijn suikers langere tijd weer wat lager zijn en mijn lichaam hier weer aan gewend raakt. Hoge suikers voor een langere periode zijn overigens heel erg slecht, maar hier ga ik in een latere blog verder op in.



Hyperglykemie
Laat ik beginnen met het vertellen over te hoge suikers, de hyper(glykemie). Hier heb ik zelf het meeste mee te maken en het is waar suikerziekte mee begint. Een hyper houdt namelijk in dat je teveel glucose in je bloed hebt en te weinig (of geen) insuline. Logischerwijs is dat dus aan de hand wanneer de diabetes nog niet is vastgesteld en je nog niet begonnen bent met het kunstmatig toedienen van insuline. Maar ook wanneer je al wel insuline krijgt, kun je last hebben van een te hoge bloedglucosespiegel, dit kan verschillende oorzaken hebben.


Oorzaken
Het probleem bij een hyper is dat de hoeveelheid glucose en insuline in je bloed niet in evenwicht is, er is teveel glucose in verhouding met de insuline. Dit kan eraan liggen dat de insulinepomp te weinig insuline per uur afgeeft en dus niet goed ingesteld staat, of in het geval van de insulinespuit kan de dosis langwerkende insuline te laag zijn. Stijgt de suikerwaarde in het bloed vlak na het eten ineens heel erg, dan is de kans groot dat er te weinig (kortwerkende) insuline toegediend is voor de maaltijd.


Maar ook andere factoren kunnen van invloed zijn op het stijgen van de bloedglucosespiegel. En dit zijn vaak factoren waar je een stuk minder invloed op hebt. Zo is bij mij stress een erg groot probleem bij het onder controle houden van mijn suikerwaarden. Ik zou in mijn geval bijna willen zeggen: hoe hoger de stress, hoe hoger mijn suikers. Ziekte en ontstekingen kunnen ook killing zijn voor suikerwaarden. Ik heb bijvoorbeeld regelmatig last van blaasontstekingen waardoor mijn suikers omhoog schieten. Het vervelende hierbij is wel dat je door hoge suikers ook weer gevoeliger bent voor blaastonstekingen en ontstekingen in het algemeen. Met een beetje pech kom je zo dus in een cirkeltje terecht van onsteking => ontregelde suikers => ontsteking => ontregelde suikers etc etc.


Symptomen
Er zijn verschillende symptomen waaraan je merkt dat je een hyper hebt. Dit is overigens lang niet altijd door anderen te zien. Ikzelf ben tot op bepaalde hoogte perfect in het ‘doen alsof er niks aan de hand is’ als mijn suikers te hoog zijn. Toen er bij mij pas suikerziekte ontdekt was, kreeg ik van de diabetesverpleegkundige een kaart met daarop hoe je een hyper en een hypo herkend, ik kwam online de afbeeldingen van beiden toevallig tegen (jeugdsentiment ;)) en heb die er dus ook maar even bijgezet, al zijn ze niet helemaal compleet.


* Moe/uitgeput zijn
* Algeheel ziek gevoel
* Droge keel/tong
* Lichamelijk zwak voelen
* Vaak plassen
* Heel veel dorst
* Extreem prikkelbaar
* Misselijk


Wat is er aan te doen?
Het probleem bij te hoge suikers is dat er te weinig insuline is om de glucose in het bloed te kunnen verwerken. Er moet dus meer insuline toegediend worden. In het geval dat de suikers over de gehele dag te hoog zijn, moet de 24-uurs stand van de insulinepomp meestal wat omhoog en in het geval van de insulinespuit moet er meer langwerkende insuline gespoten worden. Bij een plotselinge verhoging van de suikerwaarden, is het een kwestie van extra insuline toedienen en na twee uur weer controleren om te kijken of het voldoende gezakt is en indien nodig opnieuw extra insuline toedienen. Dit mag pas na twee uur, omdat anders de eerste dosis nog niet helemaal uitgewerkt is en het elkaar gaat overlappen, waardoor je juist weer door kunt schieten naar een te lage suiker.


Bij verhoogde suikers door stress, ziekte, spanning of onstekingen is het noodzaak om naast het extra insuline toedienen, ook de oorzaak aan te pakken. Dit valt lang niet altijd mee en is voor mij onder andere de reden dat ik af en toe in het ziekenhuis beland. Dit komt doordat je lichaam zichzelf gaat verzuren als je langere tijd erg hoge suikerwaarden hebt, een keto-acidose noemen ze dat (maar hierover in een latere blog weer meer). In het ergste geval kun je daardoor bewusteloos en in coma raken. In dat geval is het een kwestie van gelijk de ambulance bellen.


Hypoglykemie
Een te lage suiker, oftewel hypo(glykemie) is in feite het tegenovergestelde van een hyper. Wederom is de balans tussen glucose en insuline niet in evenwicht, maar dit keer is de hoeveelheid insuline in het bloed te hoog in verhouding met de glucose. Omdat, zoals ik al eerder zei, ik de laatste tijd vooral last heb van te hoge suikers, heb ik zelf momenteel maar zelden last van hypo’s. Maar dat is wel iets dat kan veranderen zodra mijn suikers weer naar een normaal niveau gaan zakken. Het is bijvoorbeeld niet zo dat sommige diabeten alleen maar hoge suikers hebben sommigen alleen maar lage suikers. Hiermee wil ik overigens nog een ‘fabeltje’ de wereld uit helpen. Het is namelijk ook niet zo dat sommige mensen erger diabetes hebben dan anderen. Een internist heeft het mij ooit als volgt uitgelegd: het is net als een zwangerschap, je bent zwanger of je bent het niet, je kunt niet een beetje zwanger zijn. Je kunt dus ook niet een beetje suikerziekte hebben of heel erg, je hebt suikerziekte of je hebt het niet. Wel kun je er meer last van hebben doordat je heel slecht in te stellen bent (zoals bij mij het geval is).



Oorzaken
Net als bij te hoge suikers, kunnen ook te lage suikers verschillende oorzaken hebben. Je insulinepomp kan teveel insuline per uur geven, of in het geval van de insulinespuit kun je teveel langwerkende insuline binnen krijgen en je kunt natuurlijk ook teveel insuline toedienen voor de maaltijden, waardoor je vlak na het eten ineens in een hypo terecht komt. Andere oorzaken kunnen net zoals bij een hyper ziekte of stress zijn. Bij de ene schiet de suiker daarvan omhoog, bij de ander juist omlaag. Daarnaast kan een grote inspanning ervoor zorgen dat je een hypo krijgt, omdat je dan teveel glucose verbrand voordat de insuline het heeft kunnen verwerken. Vaak is het dus noodzaak om hier rekening mee te houden als je bijvoorbeeld gaat sporten.


Symptomen
Ook een hypo heeft verschillende symptomen waaraan je hem herkend. Hier heb je, afhankelijk van hoe laag de suiker is, op korte termijn meer last van dan van een hoge suiker. Het is bij een te lage suiker ook belangrijk meteen actie te ondernemen, want als de bloedglucosespiegel onder de 2 mmol komt, krijgen de hersenen niet genoeg energie meer en kun je in coma raken en een hersenbeschadiging oplopen. Hieronder een overzicht van de symptomen, samen met het ‘hypo’ kaartje.


* Duizeligheid
* Wazig of dubbel zien
* Honger
* Trillen/Beven
* Stemmingswisselingen
* Zweten
* Slappe benen
* Concentratieproblemen
* Hoofdpijn
* Moeheid
* Verward raken


Wat is er aan te doen?
Bij een te lage suiker is er logisch gezien te weinig suiker in het bloed, in verhouding met de insuline. Zit de bloedglucosespiegel onder de 4 mmol (of in mijn geval al onder de 6 of 7), dan is het belangrijk dat je gelijk iets te eten pakt waar koolhydraten in zitten. Het beste is bijvoorbeeld een glas ranja met een boterham of iets van Sultana of Liga. Ranja omdat het heel snel opgenomen wordt en een boterham zodat je niet na een uur weer in een hypo schiet. Maar ook druivensuiker (dextro) is erg effectief en iets dat je makkelijk mee kunt nemen in je tas. Verder is alles waar suiker in zit, geschikt, maar bovengenoemde is naast dat er voldoende koolhydraten in zitten, ook nog eens redelijk gezond.


Nu moet ik hier wel even eerlijk bij toegeven dat ik af en toe ’s nachts een hypo heb en als ik dan niet thuis slaap, dat ik me dan schaam/lastig voel om degene waar ik dan ben wakker te maken om te vragen iets met suiker voor me te halen. In dat geval wil ik nog wel eens als alternatief mijn insulinepomp tijdelijk stop zetten. Onverantwoordelijk, want de kans is groot dat ik dan ’s morgen met een te hoge suiker weer wakker wordt, maar daar wint mijn schaamte het vaak van mijn gezond verstand. Gelukkig heb ik dus niet zo heel vaak lage suikers.


Wanneer de bloedglucosespiegel extreem laag is, kun je zo verward zijn of zelfs buiten bewust zijn raken, dat je zelf niet meer in staat bent om iets met suiker te eten of drinken. Wanneer je verward bent, maar nog wel bij bewustzijn, kan iemand je proberen suikerhoudende drank (GEEN alcohol ;)) te laten drinken, desnoods pure aanmaaklimonade. Wanneer drinken niet lukt, of wanneer je buiten bewustzijn bent, is het of een kwestie van met spoed de ambulance bellen of het inspuiten van Glucagon, dat in een knaloranje doosje zit.



Het gevaar bij wanneer je buiten bewustzijn bent is alleen dat omstanders niet weten of dat door een te lage of een te hoge suiker is. En glucagon inspuiten bij iemand die een extreem hoge suiker heeft, is levensgevaarlijk. Daarom is het in dat geval belangrijk dat er eerst gecontroleerd wordt hoe hoog de suiker is, door middel van de bloedglucosemeter. En anders wederom gewoon gelijk 112 bellen.


Share.

About Author

Mama van Dex, gamer in hart en nieren, creatieveling met een passie voor schrijven. Dol op bloggen, haar hondjes en hele avonden series kijken met manlief.

8 Comments

  1. Heb het al eerder gezegd, maar: Volgens mij kun je rijk en beroemd worden door een boek te schrijven over wat suikerziekte is en hoe je ermee om moet gaan.

  2. Heavy zeg als of je waarde te laag is of te hoog en er bijna geen gulden middenweg in zit! En wat eigenwijs ook dat je je schaamte laat winnen van je gezonde verstand. Hopelijk leer je nu dat je je er niet voor hoeft te schamen en gewoon iemand iets zoets moet laten halen als het niet goed gaat s’nachts! Als mensen dit dan achteraf horen, dan zeggen ze ook “Had maar geroepen!”. Jij voelt je misschien lastig, maar een ander is weer blij dat ze je hebben kunnen helpen.

    Je zou er inderdaad een boek over moeten gaan schrijven. Je schrijfstijl is echt fijn om te lezen. Lekker persoonlijk gewoon. :shy:

  3. stom he dat je zelfs bij het ziekenhuis door tel medewerkers word weg gestuurd spitaal zutpen heb al tweedagen geen controle op mijn suiker vliegt omhoog van 8 naar 16.1 dan weer naar 10,5 heb zelf dosis van 40 naar 60 verhoogd maar wordt nu helemaal gek val zo maar om en dan gaat mijn suiker weer omhoog als een raket ben 64 en man alleen niemand helpt je ja lekker makkelijk vertel iemand dat je suiker hebt ze kijken je aan of je zielig bent suiker man dan drink je toch zonder ik wordt op dit moment gek van de hoofdpijn en kouwe voetenm aar ik ben gek als ik hulp zoek hoe ik ben ook nog eens dakloos ja zogaat het maar ik wordt volgende week overgespoten misschien helpt dat

    is ook stom maar wie helpt mij

  4. Hallo ik ben sinds 13 jaar Diabeet. En nu is hij zo hoog dat ze zelfs niet meer weten wat zd moeten doen. Ze zijn dan even aan het denken. Ja denk ik dan ik denk er al jaren over. Al spuit ik nog zoveel ik krijg hem niet naar beneden en al sport ik 2 keer per dag het helpt allemaal niets. Ze weten het zelf niet eens wat ze er mee aan moeten. Ze proberen maar wat, denk ik dan. En als ik chagrijnig ben snappen ze het nog niet eens. Want ik stel me aan. Ik hoop voor iedereen die er zo over denkt dat ze het zelf krijgen.

  5. Hey Carla,
    Ik heb ook zo’n veertien jaar suikerziekte inmiddels en heb ook jaaaaarenlang een véél te hoge suiker gehad. Het is eigenlijk pas sinds een paar maanden dat hij echt duidelijk verbeterd. Het is wel erg frustrerend als dat zo moeilijk gaat.
    Heb jij een insulinepomp of spuit je gewoon? Want misschien zou in jou geval een insulinepomp beter werken dan spuiten?

  6. Hallo ik heb sinds kort diabetes 1 op heel late leeftijd 40 gekregen, niemand weet hoe het kan dat je het krijgt, ze zeggen het is genetisch maar niemand in mijn familie heeft het :( merk wel dat er goed mee te leven is :)

  7. Jan de. Boer on

    Ik heb een aantal jaren suiker type 2. Niemand heeft het mij nog zoduidelijk uitgelegd chapeau ben je zeer dankbaar Jan de boer amsterdam

  8. mijn broer is pas een week geleden opgenomen in het ziekenhuis, daar hebben we ontdekt dat hij zuiker heeft.Maar vind wel raar dathet steedsschommelt.het is som 6 daarna 20 daara 16 dan weer 24 enzo blijft het schommellen van hoog na laag.soms zelfs 30.Maar hij is gewoon normaal.

Leave A Reply